Restauratie Kasteel Beauvoorde: overzicht geplande werken

Erfgoedorganisatie Herita wil het kasteeldomein van Beauvoorde duurzaam bewaren voor de toekomst. Daarom staan er de komende jaren heel wat beheerswerken gepland. Om die werken en de onderzoeken die erbij horen te financieren sloot Herita dit voorjaar een meerjarenpremieovereenkomst af met de Vlaamse overheid. In die overeenkomst werd vastgelegd dat de onderzoeken en de werken vanaf 2020 zullen worden opgestart.

Kasteel Beauvoorde trok de laatste jaren weer heel wat nieuwe bezoekers aan, er werd hard gewerkt aan een bloeiend aanbod voor het publiek. Elk jaar sleutelt het team achter de schermen van het kasteel verder aan het beste concept om het kasteel voor zoveel mogelijk mensen aantrekkelijk te houden. Dat werk zal ook tijdens en na de restauratiewerken worden verdergezet. De werken zullen een impact hebben op de toegankelijkheid, maar het kasteel zal nooit volledig gesloten zijn en tijdens de bouwkundige werken blijft ook het park toegankelijk. Herita hecht veel belang aan de erkenning ‘open erfgoed’, er zullen dus zeker ook werfbezoeken georganiseerd worden voor zowel het breed publiek als academici.

De werken zijn dringend én noodzakelijk om de beleving van het unieke interieur van Mergelynck te blijven garanderen. In het kasteel vind je tal van unieke interieurelementen en ook het park heeft bijzondere troeven die nog beter kunnen worden uitgespeeld.

We schatten de totale kost van de werken in op € 3.820.000. De werken worden voor een groot deel gefinancierd dankzij de steun van de Vlaamse overheid, via een meerjarenpremieovereenkomst. De premie die we van de Vlaamse overheid genieten komt neer op € 1.840.000. Wat nog overblijft zal voor een deel worden gefinancierd door eigen middelen, en voor een deel met een eenmalige kapitaalsinjectie die we van de Vlaamse overheid ontvingen.

In het najaar van 2020 starten de eerste vooronderzoeken, in het voorjaar van 2022 zullen de restauratiewerken opgestart worden.

2019

Monumentenwacht inspecteert het kasteel regelmatig. Uit hun inspectierapporten blijkt dat er op verschillende plekken vocht-gerelateerde problemen opduiken. Om dat zo goed mogelijk verder in kaart te brengen en op te lossen, is er al een vooronderzoek ingepland rond de vochthuishouding in het kasteel. In november 2019 zijn al de eerste dringende werken aan het kasteel opgestart ter bestrijding van onder andere zwamaantasting.

2020 - 2021

Voor de restauratie worden ook heel wat materiaal-technische onderzoeken gepland. Die onderzoeken bieden broodnodige informatie waarmee we de verdere restauratie van het interieur, het exterieurs en de cultuurgoederen zo goed mogelijk kunnen uitvoeren.

Bij het stratigrafisch vooronderzoek zullen we de verschillende geschilderde verflagen onderzoeken. Zo krijgen we een idee over welke kleuren en afwerkingen er doorheen de geschiedenis werden gebruikt in het kasteel. De resultaten van dit onderzoek zullen mee helpen om de juiste restauratiekeuzes te maken. Er zal ook een vooronderzoek gebeuren naar het historisch papieren behang en het goudlederbehang in de Ridderzaal.

De cultuurgoederen van het kasteel bevatten onder andere schilderijen op doek en paneel, twee identieke grote bibliotheekkasten met de wapens van Merghelynck, een aantal kroonluchters en het beeld van Sint-Anna met een boek onder de arm. Die voorwerpen worden ook allemaal aan een materiaal-technisch vooronderzoek onderworpen.

Een lichtonderzoek wordt uitgevoerd om te bepalen hoe het interieur optimaal beschermd kan worden tegen schadelijke lichtinval.

Daarnaast wordt ook een archeologisch onderzoek uitgevoerd met als doel de opbouw van de funderingen in kaart te brengen. Omdat het monument zo’n grote historische waarde heeft, worden de blootgelegde funderingen en eventuele vondsten ook gekaderd in de historiek van het kasteel. Eventueel zal een bouwhistoricus de funderingen en vondsten aanvullend bestuderen.

Tijdens de periode van deze vooronderzoeken worden ook dringende consolidatiewerkzaamheden aan het kasteel voorzien. Langer wachten met lekkende daken, uitgespoeld metselwerk en de verdere aanpak van de zwambehandeling zouden nefast zijn voor het gebouw.

2022 - 2024

De restauratie van het kasteel wordt opgestart in het voorjaar van 2022. Het gaat om een totaalrestauratie van zowel het exterieur als het interieur. De daken en regenwaterafvoeren worden vernieuwd om de vochtproblematiek van het kasteel aan te pakken. Het houten dakgebinte en het schrijnwerk worden gerestaureerd. Het metselwerk van de bouwschil wordt hersteld om vorstschade en uitspoeling tegen te gaan. Het interieur van het kasteel wordt volledig in ere hersteld. De integrale toegankelijkheid van het kasteel wordt in overleg met Inter en het Agentschap Onroerend Erfgoed verbeterd. Deze fase zal vermoedelijk afgerond worden in de loop van 2024.

Ook de aanwezige cultuurgoederen worden in deze periode gerestaureerd als onderdeel van het interieur

Ondertussen vinden ook de vooronderzoeken van het kasteelpark plaats. Bij de werkzaamheden aan de ondergrond van het kasteelpark zal een archeologisch vooronderzoek de waardevolle erfgoedelementen in kaart brengen.

2024-2028

De voorziene werken in het kasteelpark hebben voornamelijk als doel het park te behoeden tegen verval en het te herstellen à l’identique. Er worden ook maatregelen getroffen om de site toegankelijker te maken, zodat een breed publiek van het kasteelpark kan genieten. Bij de heropwaardering van de paden in het park wordt er extra aandacht geschonken aan de integrale toegankelijkheid. De restauratie van het park wordt opgestart begin 2024 en zal ten laatste midden 2028 afgerond zijn.